Jak bezpiecznie utrzymać ciepło w domu podczas zimowego braku prądu?
Zmniejsz powierzchnię, którą trzeba ogrzać (jeden pokój, wszyscy razem), ubieraj się i śpij warstwowo, nie ogrzewaj domu kuchenką gazową ani piekarnikiem. Agregat prądotwórczy uruchamiaj wyłącznie na zewnątrz, co najmniej 20 stóp (ok. 6 m) od okien, drzwi i otworów wentylacyjnych, a w domu miej czujnik tlenku węgla na baterie.
Zatrzymaj ciepło: jeden pokój, wszyscy razem
Rządowy Poradnik bezpieczeństwa (przygotowany przez MON, MSWiA i RCB) ostrzega, że długotrwały brak prądu może oznaczać utratę dostępu do wody, ogrzewania, internetu i telefonu i może potrwać nawet kilka dni. W czasie przerwy w dostawie zaleca oszczędzanie ciepła, zebranie domowników w jednym pokoju i odłączenie urządzeń elektrycznych od zasilania.
Szwedzka agencja MSB zwraca uwagę, że grzejniki przy braku prądu szybko stygną, a po zachodzie słońca robi się jeszcze zimniej. Radzi mieć pod ręką dodatkowe kołdry i koce oraz spróbować przespać jedną noc w śpiworze albo pod kurtką zamiast kołdry. Dzięki temu wiesz z wyprzedzeniem, co się sprawdza.
Amerykańskie CDC dodaje proste sposoby na ograniczenie przeciągów: nie otwieraj niepotrzebnie drzwi i okien, zatkaj szczeliny pod drzwiami ręcznikami lub szmatami, a na noc zasłaniaj okna zasłonami lub kocami.
Ubieraj się i śpij warstwowo
CDC zaleca kilka warstw luźnej odzieży. Jako warstwę przy ciele proponuje wełnę, jedwab lub polipropylen, które zatrzymują więcej ciepła niż bawełna. Radzi też utrzymywać suchą odzież, bo mokre ubranie szybko wychładza ciało, oraz zdjąć warstwę, gdy robi się za ciepło, bo intensywne pocenie zwiększa utratę ciepła.
Czapka, ciepłe skarpety i koce działają bez prądu. Próbna noc w ciepłym ubraniu lub w śpiworze, jak sugeruje MSB, pokazuje, czego jeszcze brakuje, gdy prąd jeszcze działa.
Alternatywne ogrzewanie i agregaty: najpierw czad
Ready.gov mówi w tej sprawie jasno: nie ogrzewaj domu kuchenką gazową ani piekarnikiem, bo zwiększa to ryzyko zatrucia tlenkiem węgla, a także groźbę pożaru i oparzeń. Ready.gov i CDC zalecają czujniki tlenku węgla z zasilaniem bateryjnym, które działają także bez prądu.
Polski poradnik wymienia piecyk gazowy lub olejowy, kominek i agregat prądotwórczy jako przykłady alternatywnego ogrzewania lub zasilania. Jeśli używasz agregatu, Ready.gov mówi, że wolno to robić tylko na zewnątrz i z dala od okien, a CDC zaleca ustawić go co najmniej 20 stóp (ok. 6 m) od okien, drzwi i otworów wentylacyjnych. CDC dodaje, że nigdy nie wolno używać agregatów, grilli gazowych i węglowych, kuchenek turystycznych ani podobnych urządzeń w domu, w piwnicy, w garażu ani w pobliżu okien, bo opary są śmiertelnie niebezpieczne.
Jeśli nie masz pewności, czy urządzenie nadaje się do użytku w domu, z niego nie korzystaj. Wróć do warstw ubrań, koców i jednego małego pomieszczenia.
Pilnuj objawów hipotermii i wiedz, dokąd pójść
CDC wymienia u dorosłych takie objawy ostrzegawcze: dreszcze, wyczerpanie, splątanie, niezgrabne dłonie, utratę pamięci, bełkotliwą mowę i senność. U niemowląt są to jaskrawoczerwona, zimna skóra i bardzo mała aktywność. Gdy je zauważysz, przenieś osobę w cieplejsze miejsce i wezwij pomoc medyczną.
Ready.gov radzi, by – jeśli jest to bezpieczne – udać się w inne miejsce, w którym jest ciepło. Seniorzy, niemowlęta i osoby z problemami zdrowotnymi wymagają szczególnej uwagi. Warto wcześniej ustalić, kto zagląda do kogo i dokąd możecie pójść, jeśli pozostanie w domu przestanie być bezpieczne.
Pełny plan na 72 godziny dla Twojego domu
Ready72h zamienia oficjalne zalecenia Szwecji (MSB), Niemiec (BBK) i Polski (RCB) w spokojny, praktyczny plan: kompletną listę zapasów na 72 godziny, rodzinny plan łączności na wypadek awarii telefonów i listę „15 minut na wyjście z domu”. Wersje dla mieszkania i domu, PDF do druku i aplikacja offline, która śledzi postęp.
Płacisz, ile chcesz, od 2 zł · planer PDF + aplikacja offline · PL / EN / DE / ES
Najczęstsze pytania
Czy mogę ogrzewać mieszkanie kuchenką gazową lub piekarnikiem?
Nie. Ready.gov mówi, żeby nie ogrzewać domu kuchenką gazową ani piekarnikiem, bo grozi to zatruciem tlenkiem węgla, a także pożarem i oparzeniami. Lepiej postawić na warstwy ubrań, koce i jedno małe pomieszczenie.
Gdzie bezpiecznie uruchomić agregat prądotwórczy?
Tylko na zewnątrz. Ready.gov mówi, że agregat wolno używać wyłącznie na zewnątrz i z dala od okien. CDC zaleca ustawić go co najmniej 20 stóp (ok. 6 m) od okien, drzwi i otworów wentylacyjnych, a nigdy w domu, piwnicy ani garażu. W domu miej czujnik tlenku węgla na baterie.
Czy cała rodzina powinna siedzieć w jednym pokoju?
Tak, to oficjalna rada w Polsce. Poradnik bezpieczeństwa zaleca oszczędzanie ciepła i zebranie domowników w jednym pokoju. Dodatkowe koce i ciepłe rzeczy do spania polecają też szwedzkie MSB.
Po czym poznać, że ktoś wychładza się zbyt mocno?
CDC wymienia u dorosłych dreszcze, wyczerpanie, splątanie, niezgrabne dłonie, utratę pamięci, bełkotliwą mowę i senność. U niemowląt są to jaskrawoczerwona, zimna skóra i bardzo mała aktywność. Przy takich objawach ogrzej osobę i zadbaj o pomoc medyczną.
Źródła
- Poradnik bezpieczeństwa: Długotrwały brak prądu (blackout) – gov.pl (MON, MSWiA, RCB)
- Ready.gov – Power Outages
- CDC – Safety Guidelines: During & After a Winter Storm
- MSB – Sju dagar: Öva så att du klarar dig utan el, vatten och värme
Więcej poradników
- Ile gotówki trzymać w domu na wypadek blackoutu?
- Rodzinny plan komunikacji w kryzysie: co ustalić z wyprzedzeniem
- Jaką żywność zgromadzić na 72 godziny bez gotowania?
- Plecak ewakuacyjny dla osoby na wózku, z niepełnosprawnością i seniora
- Jak przygotować dom na brak prądu (blackout)?
- Ile wody potrzebujesz na 72 godziny?
- Co powinno być w zestawie awaryjnym na 72 godziny?